Jak długo stosować podkłady dla szczeniąt?

Do napisania tego krótkiego tekstu zainspirowało mnie już kolejne, takie samo pytanie, które pojawiło się na jednej z charcikowych grup: czyli piesek nie załatwia się na zewnątrz, ale w domu na matę już tak. Czy można jednocześnie uczyć szczenię czystości i stosować w domu podkłady? My jesteśmy zdecydowanymi przeciwnikami przyuczania szczeniąt do załatwiania się na podkładach, ale zamiast wygłaszać własne teorie, wolę oprzeć się na tym, co mają do powiedzenia behawioryści.

A co mówią badania i doświadczenia trenerów?

Według analiz Preventive Vet (2023) oraz Dr Dog Care (2023), stosowanie podkładów wyraźnie opóźnia naukę czystości. Psy, które przez pierwsze tygodnie życia uczą się załatwiać „w domu”, potrzebują nawet dwukrotnie więcej czasu, by przejść wyłącznie na załatwianie się na zewnątrz! Trenerzy podkreślają, że szczenięta, które od początku wychodzą co dwie, trzy godziny na zewnątrz, szybciej budują jasne skojarzenie: potrzeba fizjologiczna = spacer, a nie kawałek materiału rozłożony na podłodze.

Właśnie tą zasadą kierujemy się w naszej hodowli. Już od około szóstego tygodnia życia szczenięta regularnie wychodzą do ogrodu, często razem z resztą stada, które dodatkowo podglądają. Nie ma siły, aby szczenięta, które mieszkają u nas np. 3 miesiące, nie rozpoczęły nauki załatwiania na zewnątrz, choć oczywiście dziesiątki wpadek zdarzają się również na podłodze.

Charcik włoski jest przypadkiem szczególnym. To psy czyste z natury, delikatne, bardzo inteligentne, ale też uparte. Szybko uczą się schematów i mają tendencję do ich długiego powtarzania. Jeśli więc od małego przyzwyczają się, że mogą siusiać na coś miękkiego, trudno im później zrozumieć, dlaczego dywan, koc, czy wycieraczka już nie są do tego przeznaczone. Na jednej z grup pewna opiekunka opisywała, że jej kilkumiesięczny piesek wciąż załatwia się w losowych miejscach mieszkania, mimo że „ma dostęp do podkładu”. I właśnie w tym tkwi problem, dla psa to bardzo czytelny komunikat: mogę sikać w domu.

Dlatego podkłady powinny być rozwiązaniem absolutnie tymczasowym, tylko na kilka pierwszych dni po zmianie domu, kiedy mały charcik jest jeszcze przytłoczony nowym otoczeniem, zapachami i ludźmi, a każde wyjście na zewnątrz traktuje raczej jako eksplorację świata, niż spacer toaletowy. Im szybciej z podkładów zrezygnujemy, tym lepiej. Behawioryści podkreślają, że choć podkłady mogą pomóc w bardzo krótkim okresie (zwłaszcza gdy nie ma łatwego dostępu do wyjścia), to w dłuższej perspektywie często wydłużają naukę czystości. Pies uczy się wtedy, że może załatwiać się „gdzieś w domu”, co nie sprzyja budowaniu jasnych zasad.

Prawdziwa zmora, czyli podkłady wielorazowe

Osobnym problemem są podkłady wielorazowe. Kuszą hodowców i opiekunów psów, bo w dłuższej perspektywie są tańsze. W standardowym kojcu szczenięcym trzeba codziennie zużyć od dwóch do czterech jednorazowych podkładów, więc przez dwa miesiące odchowu zbierają się ich setki. Nic dziwnego, że część osób wybiera rozwiązanie „zero waste”, choć tylko pozornie, bo przecież prąd, środki czystości i woda do prania, nie biorą się znikąd. Z behawioralnego punktu widzenia to jednak dla młodego psa totalna katastrofa.

Dla szczenięcia kluczowe jest miejsce, w którym czuje się komfortowo podczas załatwiania potrzeb. Podkład wielorazowy jest miękki, chłonny i przyjemny pod łapkami. Szczeniak bardzo szybko uczy się więc, że „miejsce do siusiania” to coś przypominającego kocyk. Później trafia do nowego domu, gdzie dywan, mata łazienkowa czy sofa mają bardzo podobną fakturę. I trudno oczekiwać, że pies sam zrozumie, dlaczego teraz już nie wolno.

Drugi problem to higiena. Podkłady wielorazowe po kilku praniach zaczynają zatrzymywać zapachy i wilgoć. Nawet jeśli dla człowieka są „czyste”, dla psiego nosa nadal pachną jak miejsce do załatwiania się. To znacząco utrudnia oduczanie i może prowadzić do znaczenia w domu. A do czego podkład wielorazowy naprawdę może się przydać? Np. do ochrony poduszki w norce, w razie jakiejś wpadki.

Lepsze rozwiązania?

Najlepszym rozwiązaniem jest konsekwencja i częste wychodzenie na zewnątrz: co dwie godziny, po posiłku, po drzemce i po zabawie. Jeśli podkład jest konieczny, warto używać go tylko przez kilka dni i umieścić go w miejscu blisko drzwi wyjściowych.

W hodowli, przy większej grupie szczeniąt, całkowite wyeliminowanie podkładów (my dla higieny używamy wyłącznie jednorazowych) nie jest oczywiście możliwe, ale w nowym domu lepiej zrezygnować z nich wcześniej niż później. Łatwiej jest zetrzeć kilka drobnych kałuż na początku, niż przez miesiące oduczać psa załatwiania się w mieszkaniu. Jasne zasady, pokazywanie właściwego miejsca i nagradzanie pożądanych zachowań to wciąż najprostsza i najskuteczniejsza droga do sukcesu.

FAQ – nauka czystości u szczeniąt i podkłady

Czy podkłady opóźniają naukę czystości u psa?

Tak. Podkłady mogą znacząco wydłużyć naukę załatwiania się na zewnątrz.

Czy szczenię powinno uczyć się sikania w domu?

Nie. Nauka czystości powinna od początku opierać się na wychodzeniu na zewnątrz.

Czy podkłady są potrzebne w pierwszych dniach po adopcji?

Tylko wyjątkowo i bardzo krótko.

Dlaczego pies myli podkład z dywanem lub kocem?

Ponieważ dla psa liczy się miękka, chłonna powierzchnia, a nie jej przeznaczenie.

Czy podkłady wielorazowe są dobrym rozwiązaniem?

Nie. Podkłady wielorazowe utrwalają niepożądane nawyki i zapachy.

Jak często wychodzić ze szczenięciem, żeby nauczyć czystości?

Co 2, 3 godziny, po spaniu, jedzeniu i zabawie.

Czy charciki włoskie mają trudności z nauką czystości?

Tak. To rasa inteligentna i schematyczna, a błędne nawyki utrwalają się szybko.

Czy pies uczony na podkładach będzie dłużej brudził w domu?

Tak. Psy uczone podkładów często traktują dom jako miejsce do toalety.

Czy można jednocześnie używać podkładów i uczyć spacerów?

Nie jest to zalecane, wysyła psu sprzeczne sygnały.

Co jest najskuteczniejsze w nauce czystości u szczeniąt?

Częste wyjścia, konsekwencja i nagradzanie za załatwianie się na zewnątrz.